Wielka Rawka i Mała Rawka

Wielka Rawka i Mała Rawka to jeden z najbardziej znanych masywów górskich w Bieszczadach Zachodnich. I pomimo braku słowa „połoniny” w nazwie, to ich grzbiety, jak wszystkich szczytów w Bieszczadach Wysokich, okrywają właśnie połoniny.

Wielka i Mała Rawka tworzące Masyw Rawek, zaliczane są do Pasma Granicznego.

Większość turystów zdobywa oba szczyty podczas jednej wycieczki, co jest naturalnym wyborem, ponieważ znajdują się od siebie o kilkadziesiąt minut marszu.

Obie Rawki położone są w obrębie jednej z dwóch bieszczadzkich jednostek strukturalnych jednostek fliszu karpackiego – płaszczowizny dukielskiej. Dominują tu warstwy łupkowo-piaskowcowe i ciśniańskie, a zbocza są asymetryczne ze względu na ich budowę odporną na erozję.

Wielka Rawka

Wysokość Wielkiej Rawki została określona na 1307 m n.p.m., To wysokość najwyższej kulminacji, znajdującej się o kilkadziesiąt metrów od charakterystycznego słupa – znaku triangulacyjnego, którego historia sięga jeszcze czasów zaborów.

Wielka Rawka - zimowo-wiosenny widok z najwyższej kulminacji grzbietu (1307m n.p.m.). Wyraźnie widoczny, charakterystyczny słup znajdujący się na Wielkiej Rawce. W tle widać także Małą Rawkę. Widać już oznaki wiosny - mocno topniejący śnieg i żółte trawy wyłaniające się spod niego, a także błękitne niebo, pokryte długimi pasmami chmur.

Oprócz niej specjaliści wymieniają kulminację w północno-wschodniej części masywu (1302 lub 1303 m n.p.m.). Natomiast na całym grzbiecie znajduje się także kilka mniej wyraźnych kulminacji, jednak różnice są minimalne.

Szczytowa kopuła masywu Wielkiej Rawki jest płaskim grzbietem o długości ponad 700 m. Z Małą Rawką łączy się w kierunku północnym. A w południowo-wschodnim krańcu szczytu łączy się z podstawowym grzbietem Karpat (południowy stok to już granica Ukraińska, która biegnie jego brzegiem). Najbardziej strome stoki znajdują się ze strony północno-wschodniej i to tamtędy najczęściej obserwuje się schodzenie lawin. Od zachodu stoki prowadzą do doliny Górnej Solinki, a stoki północno-wschodnie – do doliny Rzeczycy. Stoki południowe należą do zlewiska Morza Czarnego.

Wielka Rawka w całej okazałości. Widok grzbietu Wielkiej Rawki w kierunku wschód - zachód z charakterystycznym betonowym słupem, znajdującym sie tuż przy najwyższym punkcie Wielkiej Rawki

Wielka Rawka jest atrakcyjna pod względem widokowym, ponieważ jej najwyższych partii nie pokrywa las. Teren połonin zajmujących najwyższą część masywu rozpoczyna się wyjątkowo wysoko (od mniej więcej 1200-1260 m n.p.m). Ze względu na strome ukształtowanie masywu nie wypasano tu bydła. Ze szczytu można obserwować wiele innych Bieszczadzkich szczytów. Oczywiście wszystkie najbliższe – Połonina Caryńska i Połonina Wetlińska, Smerek, Szeroki Wierch, Tarnicę, Bukowe Berdo). Do tego dochodzi jeszcze lepszy widok na południe z Pasmem Granicznym i Krzemieńcem oraz kilka słowackich szczytów. No i przede wszystkim widok na wschód, na ciąg dalszy Pasma Granicznego, a w tym Połonina Bukowska i ukraińskie szczyty Bieszczadów, a przy dobrej widoczności także dalszych pasm górskich.

Wielka Rawka - widok w kierunku wschodnim

Mała Rawka

Mała Rawka to grzbiet o wysokości 1272 m n.p.m. który, poza przynależnością do masywu Rawek, stanowi także kulminację Działu, położonego tuż nad Wetliną, popularną Bieszczadzką miejscowością. Od grzbietu Wielkiej Rawki oddziela ją wysoko położona, częściowo zalesiona przełęcz. Czas przemarszu z jednej Rawki do drugiej to około 15 do 20 minut). Ze względu na wysokość nad poziomem morza, karłowaty las znajdujący się na tej przełęczy jest najwyżej położonym terenem tego typu w Bieszczadach.

Mała Rawka w zimowej szacie. Widoczny punkt szczytowy i przecięcia szlaków. Widać dość mocno ośnieżony słup ze strzałkami szlakowskazów i sporo śniegu dookoła.

Grzbiet Małej Rawki stanowi niewielką połoninę, pozwalającą na podziwianie panoram Połoniny Wetlińskiej ze Smerekiem i Połoniny Caryńskiej. Doskonale widać także całe pasmo Bukowego Berda, Szeroki Wierch i dalej Tarnicę. Kopuła Małej Rawki zapewnia także doskonały widok na Pasmo Graniczne.

Piętra roślinności Masywu Wielkiej Rawki

Większość masywu zarówno Małej Rawki, jak też Wielkiej Rawki pokrywa typowy bieszczadzki las z roślinnością charakterystyczną dla układu górskiego (między innymi ze starodrzewiem bukowo-jodłowym), a stoki są dość strome. Zalesiony regiel dolny ciągnie się aż do wysokości 1200 m n.p.m, gdzie przechodzi w buczynę krzywulcową z podszyciem ziołoroślowym. Na niewielkiej odległości od szczytu masywu rozpoczyna się teren zbiorowisk ziołoroślowych połonin przechodzący następnie w trawo i ziołorośla. Piętra szczytowe masywów charakteryzuje głównie roślinność alpejska i subalpejska.

Roślinność całości masywu jest wyjątkowo zróżnicowana i obfituje w gatunki nie spotykane w innych górach Polski. Do roślin, które występują na stokach Małej lub Wielkiej Rawki, należą między innymi tak niespotykane gatunki, jak drzewo czeremchy skalnej z rodziny różowatych, czy tocja karpacka (charakterystyczna dla alp roślina wbrew pozorom nieobecna w polskich Tatrach, za to często spotykana właśnie w Bieszczadach). Szlak Wielkiej Rawki oznaczony jest symbolem jarzębiny: rośliny charakterystycznej dla biegnących tu szlaków. Jarzębina występuje na większości pasma połonin w formie tak zwanych zarośli jarzębinowych.

Bacówka PTTK Pod Małą Rawką

Opisując masyw Rawek i trasy nań prowadzące, nie sposób nie wspomnieć o znanym i lubianym przez turystów schronisku bieszczadzkim, popularnie zwanym Bacówką Pod Mała Rawką.

Widok na budynek Bacówki Pod Małą Rawką. Jest to typowy budynek małego schroniska PTTK, bardzo podobny do tych z MAciejowej czy Krawcowego Wierchu.

Bacówka Pod Małą Rawką znajduje się około 25 minut marszu od Przełęczy Wyżniańskiej i stanowi świetny punkt wypadowy na Rawki i Połoninę Caryńską. Pomijając doskonałą lokalizację, trzeba mieć na uwadze, wyjątkowy i swoisty klimat tego miejsca, ciągle jeszcze przypominający bardziej przytulną górską chatę otwartą dla wszystkich, niż obiekt nakierowany na komercję.

Proponowane trasy na Wielką Rawkę i Małą Rawkę

Najkrótsza trasa na Wielką Rawkę

Przełęcz Wyżniańska (856 m n.p.m.) – Bacówka PTTK Pod Małą Rawką (914 m n.p.m.) – Mała Rawka (1272 m n.p.m.) – Wielka Rawka (1307 m n.p.m.)

To oczywiście najkrótsza trasa, obejmująca obie Rawki. Na Przełęczy Wyżniańskiej jest spory parking – niestety płatny. Tam też można kupić bilet wstępu do BdPN.

Trasa nie jest wymagająca, poza odcinkiem w lesie pod Małą Rawką, który może sprawiać problemy ze względu na strome podejście. Zatem, szczególnie po deszczu lub zimą, należy tam uważać. Zimą niezbędne będą raczki.

To raptem 9,2km i 524m przewyższeń

Można i warto ją modyfikować – np. przez przejście jeszcze do Krzemieńca (cała trasa 12,6km i + 777m przewyższeń). Albo zamiast schodzić z powrotem do Przeł. Wyżniańskiej, zejść szlakiem niebieskim do Ustrzyk Górnych (cała trasa 10,7km i 497m podejść oraz 697m zejść). Albo oba warianty naraz (cała trasa 14km i 750m podejść oraz 950m zejść).

Połonina Caryńska oraz Rawki za jednym razem

Ustrzyki Górne (656 m n.p.m.) – Połonina Caryńska (1230 m n.p.m., 1236m n.p.m.) Połonina Caryńska, Kruhly Wierch (1297m n.p.m.) – Przełęcz Wyżniańska (856 m n.p.m.) – Bacówka PTTK Pod Małą Rawką (914 m n.p.m.) – Mała Rawka (1272 m n.p.m.) – Wielka Rawka (1307 m n.p.m.) – Ustrzyki Górne (656 m n.p.m.)

Trasa zdecydowanie bardziej wymagająca kondycyjnie. Długość ok. 19km, suma przewyższeń 1172m. Należy pamiętać, by nie skręcać od razu z Połoniny Caryńskiej w kierunku Przełęczy Wyżniańskiej, tylko przejść kilkaset metrów na Kruhly Wierch – najwyższą kulminację Połoniny Caryńskiej, oferującą wspaniałe widoki na Połoninę Wetlińską i Chatkę Puchatka.

Trasa zawiera w sobie opisywaną powyżej. Jednak przeznaczona dla bardziej zaawansowanych turystów, więc nie ma co ostrzegać o stromiznach. Warto pamiętać o raczkach zimą – przydadzą się na pewno! Połonina Caryńska i Rawki potrafią być zimą mocno oblodzone. Szlak zielony w lesie pod Połoniną Caryńską i pod Małą Rawką jest miejscami dość stromy. Zejście z Wielkiej Rawki szlakiem niebieskim, może być karkołomne zimą. Należy mieć na uwadze, że po tej stronie grzbietu Wielkiej Rawki potrafią się tworzyć nawisy śnieżne, powodujące zagrożenie lawinowe.

Trasę można zmodyfikować o fragment do Krzemieńca (całość to 22,4km i 1425m przewyższeń)

Trasa przez Pasmo Graniczne, Rawki i Dział

Wetlina (651 m n.p.m.) – Jawornik (1021 m n.p.m.) – Rabia Skała (1199 m n.p.m.) – Przełęcz pod Borsukiem (967 m n.p.m.) – Czerteż (1070 m n.p.m.) – Kamienna (1201 m n.p.m.) – Krzemieniec (1221 m n.p.m.) – Wielka Rawka (1307 m n.p.m.) – Małaa Rawka (1272 m n.p.m.) – Dział (1100 m n.p.m.) – Nad Wetliną (998 m n.p.m.) – Wetlina (651 m n.p.m.)

Trasa wymagająca sporej kondycji, bo 30,2km i 1609m przewyższeń to poważne wyzwanie. Trasa na mapach jest określana na ciut ponad 10 godzin marszu. Jednak widoki jakie oferuje będą nagrodą. Odcinek biegnący od Rabiej Skały do Krzemieńca jest zdecydowanie mniej uczęszczany. Ten odcinek jest w większości zalesiony, jednak kilka odkrytych szczytów i polan, pozwala na spojrzenie w kierunku Słowacji i zobaczenie Rawek z innej perspektywy. Natomiast widoki z Rawek i Działu, wynagrodzą przebyte kilometry.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *